داروغه

نوع مقاله : تالیف

نویسنده

هیات علمی

چکیده

داروغه از لحاظ لغوی، واژه‌ای ترکی- مغولی برگرفته از "دارو" به معنای فشار آوردن و مهر زدن گرفته‌شده است و در سازمان اداری حکومت مغول به معنای رئیس است. در اوایل این لفظ به‌طورکلی به حکام اطلاق می‌شده اما بعدها لقب حاکم پایتخت گردیده است. لفظ داروغه وقتی استعمال می‌شده مراد از آن رئیس پاسبانان شهر و درواقع چیزی شبیه رئیس نظمیه بوده است. در سازمان اداری عهد صفویه و بعدازآن، داروغه پایتخت، گذشته از میر شب، جمعی عسس و عده‌ای از قورچیان و تفنگچیان و غلامان شاهی را در اختیار داشت (قدیانی، 1387: 375). در فرهنگ انتظامی ایران، برای اولین بار در زمان حکومت ایلخانان مغول، با واژه داروغه برخورد می‌کنیم که به‌تدریج در زمان تیموریان جایگزین "شحنه" شد و تا اواسط قرن چهاردهم هجری رایج بود (رفیعی، 1380: 199).داروغه عنوانی بوده است که خان‌های مغول و جانشینان شان در کنار حاکمان محلی به صاحب‌منصبان نظامی و حاکمان منصوب ‌شده خود بر شهرهای تسخیرشده اطلاق می‌کردند. خان‌های مغول پس از تصرف شهرها، فردی با عنوان داروغه چی در کنار حاکم محلی می‌گماشتند.

کلیدواژه‌ها